Evlerde elektrik kullanımının en temel noktalarından biri olan prizler, zaman zaman çeşitli nedenlerle çalışmayabilir. Bir cihaz prize takıldığında elektrik gelmemesi; sigorta, priz bağlantısı, kablo tesisatı veya doğrudan priz mekanizmasından kaynaklanabilir.
Priz arızaları küçük bir sorun gibi görünse de elektrik tesisatıyla ilgili olduğu için güvenlik açısından dikkatli olunması gerekir. Özellikle yanık kokusu, kıvılcım, duman veya ısınma fark edildiğinde prize müdahale edilmemelidir.
Çalışmayan bir prizin birden fazla nedeni olabilir. En yaygın nedenler aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
Prizin bağlı olduğu elektrik devresinde aşırı yük oluştuğunda sigorta atabilir. Bu durumda aynı hatta bağlı diğer prizler veya aydınlatmalar da çalışmayabilir.
Elektrik panosundaki ilgili sigortanın konumu kontrol edilebilir. Ancak sigorta tekrar tekrar atıyorsa yalnızca sigortayı kaldırmak yerine elektrik tesisatının uzman tarafından kontrol edilmesi gerekir.
Bazen sorun yalnızca tek bir prizle sınırlı olabilir. Bunun nedeni priz içerisindeki bağlantının gevşemesi veya kopması olabilir.
Özellikle eski prizlerde zaman içerisinde bağlantı noktalarında gevşeme meydana gelebilir. Bu durumda priz normal görünse bile elektrik iletimi gerçekleşmeyebilir.
Prizin iç mekanizması zamanla aşınabilir. Çok sık kullanılan prizlerde mekanik parçaların yıpranması mümkündür.
Fişin prize tam oturmaması, gevşek durması veya prizden kolayca çıkması mekanik bir arızaya işaret edebilir.
Duvar içerisindeki veya priz kutusundaki kablolarda kopma ya da gevşeme meydana gelebilir. Bu tür arızaların tespiti için uygun ölçüm ekipmanları gerekir.
Özellikle bir priz çalışmıyor ancak aynı duvardaki diğer prizler çalışıyorsa bağlantı kaynaklı bir problem ihtimali değerlendirilebilir.
Elektrik tesisatında kaçak algılandığında kaçak akım koruma cihazı devreyi kesebilir. Bu durum elektrik çarpması riskini azaltmak amacıyla gerçekleşir.
Kaçak akım koruma cihazı tekrar tekrar devreye giriyorsa sistemde araştırılması gereken bir elektriksel problem olabilir.
Öncelikle sorunun yalnızca tek bir cihazdan kaynaklanmadığından emin olunmalıdır. Aynı cihaz farklı ve güvenli olduğu bilinen bir prizde denenebilir.
Ardından elektrik panosunda herhangi bir sigortanın veya kaçak akım koruma cihazının devreyi kesip kesmediği kontrol edilebilir.
Ancak priz kapağını sökmek, kablolara dokunmak veya elektrik bağlantılarını değiştirmek uzmanlık gerektirir. Elektrik enerjisinin mevcut olup olmadığı yalnızca gözle anlaşılamayacağından güvenli olmayan müdahalelerden kaçınılmalıdır.
Prizden yanık kokusu gelmesi veya priz yüzeyinin normalden fazla ısınması önemli bir uyarıdır. Bunun nedeni aşırı yük, gevşek bağlantı veya elektriksel bir arıza olabilir.
Bu durumda:
Prizde duman veya kıvılcım görülüyorsa güvenliği önceliklendirmek ve gerekli acil durum prosedürlerini uygulamak gerekir.
Priz sorunlarını azaltmak için elektrik tesisatının düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir. Ayrıca tek bir prize çok sayıda yüksek güç tüketen cihaz bağlamaktan kaçınılmalıdır.
Özellikle ısıtıcı, ütü, fırın ve benzeri yüksek güç tüketen cihazların kullanımında tesisatın kapasitesi dikkate alınmalıdır.
Priz çalışmıyor sorunu basit bir sigorta atmasıyla açıklanamıyorsa profesyonel destek almak daha güvenlidir.
Özellikle şu durumlarda elektrikçi çağrılmalıdır:
Yorumlar